ری سازمانی سرویس گرا و به منظور ایجاد/حفظ همسویی کسب وکار و فناوری اطلاعات در سازمان، مبتنی بر مدل همسویی لایه های معماری سازمانی و رهیافت های حاکمیتی و ارتباط با استفاده از مفاهیم معماری سرویس گرا ارائه نموده است.به اعتقاد وی معماری سرویس گرا نمی تواند به تنهایی در سازمان چابکی ایجاد کند و برای این منظور باید با متدهای همسویی ترکیب شود.این مدل در بر دارنده هر سه مؤلفه معماری ،ارتباطو حاکمیت و همچنین بیان کننده ارتباط میان اجزای این مولفه هاست.موضوعات مطرح در زمینه حاکمیت فناوری اطلاعات با مدیریت سطح سرویس در لایه های مختلف مدل در ارتباطند ودر حقیقت،سرویس های فناوری اطلاعات نیز مانند سایر سرویس های سازمان در نظر گرفنه شده اند.همچنین رویکرد معماری سازمانی سرویس گرا به عنوان یک سیستم فنی-اجتماعی پیچیده در وسط این مدل قرار گرفته است.
سه رویکرد همسویی ار طریق معماری ،هم سویی از طریق حاکمیت و هم سویی از طریق ارتباط با هم یکپارچه شده اند.در هم سویی ار طریق معماری تکنیک های طراحی و تحلیل معماری برای اطمینان از هم سویی مدنظر قرار می گیرد. هم سویی از طریق حاکمیت شامل دو بخش مدیریت سرویس های فناوری اطلاعات و مدیریت کارایی کسب وکار است.هم سویی از طریق ارتباط بر اعلام ارزش به مشتربان بر روی همسویی استراتژیک و نواوری در سرویس ها به منظور ایجاد ارتباط با مشتریان تمرکز دارد.این ارزش از طریق فعالیت ها ومنابع در پایین ترین سطح ابعاد فنی و اجتماعی محقق می شود[12].
در این مدل با توجه به درشتی دانه بندی ارئه شده از قابلیت های سازمان توسط معماری سرویس گرا ،این دانه بندی قابل قیاس با فرایند های کسب و کار سازمان دانسته شده است.همچنین از منظر حاکمیت،به اعتقاد چن معماری سرویس گرا می تواند با ازبین بردن دوباره کاری ها و حذف فرایند های نامناسب ،زیر ساخت وسیستم های فناوری اطلاعات را برای استفاده در سازمان همسو کند.ازمنظر حاکمیت ،معماری سرویس گرا می تواند با از بین بردن دوباره کاری ها و حذف فرایند های نامناسب ،زیر ساخت و سیستم های فناوری اطلاعات را برای استفاده در سازمان همسو کند.در بعد ارتباطات نیز چن معماری سرویس گرا را در نزدیک تر کردن دیدگاه مشتری به دیدگاه منابع فناوری اطلاعات توانا می داند.[12]

شکل 2.10 الگوی مهندسی سرویس BITAM-SOA
این شکل نشان می دهد که معیار های حاکمیت فناوری اطلاعات و مدیریت کارایی کسب و کار چگونه باید برای طراحی سرویس ، با یکدیگر یکپارچه باشند. همانطور که در شکل نیز مشاهده می شود، بعد اجتماعی به صورت ضمنی در چارچوب نقش دارد. این بعد در بر دارنده دیدگاه رشد و یاد گیری از طریق کارت های امتیازی متوازن است و زمانی برجسته می شود که کارکنان به سیستم ها، برنامه های کاربردی و مهارت های خاصی برای رشد و یادگیری نیاز پیدا کنند.
بر اساس مفاهیم مطرح شده، ارتباط تنگاتنگی بین حاکمیت فناوری اطلاعات و حاکمیت معماری سرویس گرا وجود دارد که هم راستایی این دو با حاکمیت سازمان برای موفقیت در رویکرد پذیرش و استقرار معماری سرویس گرا بسیار موثر است. با هم سویی برنامه سازمان با ساختار حاکمیت، مدیر CIO28 درک و دید کاملی از سرمایه ها و پشتوانه های سازمان، مالکیت ها، مسئولیت ها و کنترل ها پیدا می کند که همه آنها در راستای پشتیبانی از اهداف تعریف شده هستند.

شکل 2.11 همسویی حاکمیت سازمان،فناوری اطلاعات ومعماری سرویس گرا
سمت چپ شکل 11-2 بیانگر عدم هم سویی حاکمیت فناوری اطلاعات و معماری سرویس گرا با حاکمیت سازمان در شرکتی است که با چالش هایی نظیر فقدان مدل حاکمیت، نامناسب بودن نقشه و طرح سازمانی موجود و عدم هم سویی استراتژی فناوری اطلاعات و کسب و کار روبرو است. در حقیقت چون مکانیزم ها، معیار ها و سیاست ها در حاکمیت فناوری اطلاعات و حاکمیت معماری سرویس گرا و حاکمیت سازمان معادل و مرتبط نیستند، حتی مشخص نیست که مسئول برطرف کردن مشکلات مشتری در سازمان چه کسی است. در صورتی که با استقرار مدل حاکمیت مناسب مشابه سمت راست شکل 15-2 وقتی همه اهداف معماری سرویس گرا، فناوری اطلاعات و کسب و کار هم راستا بوده و جهت گیری ها به سوی اهداف کسب و کار باشد، هم سویی اتفاق می افتد.
تصور بر این است که در آینده نزدیک حاکمیت سازمان، حاکمیت فناوری اطلاعات و حاکمیت معماری سرویس گرا به طور مجزا قابل اجرا نیستند. در عوض تعامل این سه با هم منجر به نوآوری ها و کسب مزیت رقابتی می شود که بیشتر شرکت ها به دنبال آن هستند. برای رسیدن به هم سویی بین فناوری اطلاعات و کسب و کار، حاکمیت سازمان بایستی در حد زیادی بر نتایج کسب و کاری تمرکز کند، حاکمیت معماری سرویس گرا بخشی از حاکمیت فناوری اطلاعات گردد و حاکمیت فناوری اطلاعات بایستی به سمت اهداف کسب و کار حرکت کند[4].

2.6 مؤلفه های اصلی حاکمیت معماری سرویس گرا
حاکمیت معماری سرویس گرا شامل مؤلفه های متعددی است. مولفه های اصلی حاکمیت معماری سرویس گرا در 4دسته ی کلی زیر تقسیم بندی می شوند:
o اشخاص
o سیاست
o فرایند
o تکنولوژی
شکل 12-2 شمای کلی حاکمیت معماری سرویس گرا را نشان می دهد. جزئیات مربوط به هر مولفه و بخش های مربوطه در ادامه ارائه می شود.

شکل 2.12 مولفه های اصلی حاکمیت معماری سرویس گرا

2.6.1 اشخاص
یکی از مولفه های حاکمیت معماری سرویس گرا اشخاص هستند که شامل گروهی از ذینفعان، مدیران اجرایی سازمان، مدیران ارشد از حوز
ه کسب و کار، معماران و مدیران فناوری اطلاعات هستند. منظور از ذینفعان مشتریان، شرکای تجاری، پرسنل سازمان و سرمایه گذاران است. در حاکمیت SOA هر یک از گروه ها نقش ها و مسئولیت های تعریف شده و مدون دارند. مدیران اجرایی و رهبران سازمان بیشترین مسئولیت را در استقرار حاکمیت SOA به عهده دارند. تصمیم گیری، تدوین سیاست های مورد نیاز برای ارزیابی و مدیریت سرویس ها، سرمایه گذاری و پرداخت هزینه های ایجاد و نگهداری سرویس ها، تعریف سرویس های فناوری اطلاعات از فرایند های کسب و کار از جمله موضوعاتی است که در حاکمیت SOA به آن پرداخته می شود. در حاکمیت معماری سرویس گرا کمیته ای از رهبران و افراد خبره در زمینه های مختلف فناوری اطلاعات و کسب و کار برای تدوین سیاست های مربوطه به هر حوزه تشکیل میگردد. این کمیته تحت عنوان مرکز عالی معماری سرویس گرا29 یا مرکز تعالی معماری30 سرویس گرا نامیده می شود. این کمیته شامل مدیران فناوری اطلاعات، مدیران پروژه، معماران نرم افزار، معماران اطلاعات، توسعه دهندگان خبره، تحلیل گران کسب و کار و مدیران عملیاتی است . اعضای این تیم باید در تعامل موثر با مدیران برنامه، مدیران پروژه و توسعه دهندگان سرویس بوده و دارای مهارت های فنی لازم برای همکاری در پیاده سازی SOA باشند. این مهارت ها شامل رهبری، مهندسی، مهارت در زمینه مدیریت تغییر، امنیت، روش های معماری چابک، مدلسازی، و تحلیل فرایند کسب و کار است. مسئولیت اصلی کمیته CoE انتخاب تکنولوژی های یکپارچه سازی جدید، انتخاب استاندارد ها و مدل های مرجع توسعه سرویس ها، تعیین مالکان و صاحبان سرویس ها است[20].
نتایج حاصل از نظر سنجی انجام شده توسط شرکت Oracle در زمینه نقش حامیان و گروه های تاثیر گذار در پذیرش و حاکمیت معماری سرویس گرا نشان داده است که معماران سازمانی (28%)،CIO و CTO (25%) و مدیریت فناوری اطلاعات (19%) از جمله اصلی ترین حامیان و افراد سیاست گذار و تصمیم گیر در فرایند پیاده سازی SOA هستند. [20] شکل 13-2 نتایج نظر سنجی انجام شده را در بین 118 شرکت پیاده ساز معماری سرویس گرا نشان می دهد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   تحقیق با موضوعافراد مبتلا، سندرم داون، مرکز فشار

شکل 2.13 میزان تاثیر هریک از گروههای اشخاص موثر در حاکمیت SOA براساس نظرسنجی شرکت oracle

2.6.2 سیاست هاو خط مشی ها
لغت سیاست معانی مختلفی دارد، اما در اینجا به معنا ی تاییدیه31 رسمی است که به اجرای تصمیمات و عملیات کمک می کند. عموما سیاست ها یک فرد را در مقابل دیگری یا دیگران محدود می سازد. اگر چه هیچ کس از محدود شدن خوشش نمی آید( بالاخص توسعه دهندگان) ولیکن محدودیت در حد متعارف ایجاد نظم می کند و در دراز مدت، مزایایی برای افراد به وجود می آورد [4].
برای پوشش اهداف کسب و کار، معماری سازمانی و معماری سرویس گرا، سیاست ها بایستی در حوزه های مختلف مرتبط با معماری سرویس گرا نظیر تکنولوژی، زیر ساخت، معماری ، افراد و … تدوین شوند.ماموریت اصلی حاکمیت تدوین همین سیاست ها و الزام به اجرای آنهاست. فرمت و نوع سیاست ها متفاوت است. برخی از سیاست ها مربوط به الزامات فنی هستند. برای مثال از یک رجیستری/ مخزن در اجرای سیاست های مربوط به حاکمیت چرخه حیات سرویس استفاده می شود.

سیاست سرویس32 قابلیت ها و نیازمندی های یک سرویس را مشخص می کند. چگونگی امن سازی پیام ها و نحوه تبادل آنها در بین تراکنش های مختلف مربوط به سیاست سرویس است. سیاست سرویس به عنوان بخشی از سرویس پیاده سازی نمی شوند، بلکه به عنوان یک فراداده در خارج از سرویس قرار می گیرد و در هر زمان قابل تغییر است [41].
یک مدل حاکمیت مناسب نقاط کنترلی متعددی را در چرخه حیات سرویس مدنظر قرار می دهد. نقاط کنترلی نقاطی در چرخه حیات سرویس است که اجرای سیاست ها کنترل شده و رهنمود های مطلوب ارائه می شوند.[4] با اجرای سیاست های مناسب در هر مرحله از چرخه حیات، می توان مطابق با استاندارد ها و اصول تعریف شده پیش رفت و از انحرافات و دوباره کاری ها پرهیز نمود. ترکیب سیاست ها با چرخه حیات سرویس، یک سیستم حاکمیت قابل انعطاف را به وجود می آورد که در برگیرنده کلیه الزامات و ارتباطات مورد نیاز برای حرکت به سمت استقرار معماری سرویس گراست.
مهمترین سیاست ها در حاکمیت معماری سرویس گرا، سیاست های زمان طراحی33 و سیاست های زمان اجرا34 در چرخه حیات سرویس هستند. سیاست زمان طراحی مربوط به نیازمندی های طراحی سرویس است. سیاست زمان اجرا مربوط به کنترل و بازبینی اهداف و نیازمندی های تعیین شده در توافقنامه سطح سرویس (SLA) است مه قبل از اجرای سرویس بین تامین کننده سرویس تدوین می شود. سیاست های زمان طراحی به طور خاص عملکرد طراحان و توسعه دهندگان سرویس را محدود می سازند.
سیاست های زمان طراحی باید پاسخگوی سوالات و ابهاماتی باشند که در زمان طراحی سرویس ها برای توسعه دهندگان و طراحان سرویس مطرح می شود. در زیر به برخی از این سوالات و ابهامات اشاره شده است:[30]
o چطور می توان سرویس ها/ دارایی های اشتراکی را سازماندهی کرد تا بعدا بتوانند به طور موثر مورد استفاده مجدد قرار گیرند؟
o چه کسی مجوز تغییر سرویس هایی را دارد که توسط دیگران استفاده شده اند؟
o چه کسی از یک سرویس استفاده می کند و چه تاثیراتی بواسطه تغییرات در سرویس به وجود خواهد آورد؟
o چه کسی مسئول تایید تغییرات سرویس است؟
o چه کسی مسئول سرمایه گذاری برای ارتقاء سرویس جهت پوشش نیازمندی های کسب و کاری کاربر است؟
سیاست های زمان اجرا عمدتا به ایجاد محدودیت برای مصرف کننده سرویس مربوط
می شود.:[4]

2.6.3 فرایندها

در ایجاد هر سیستم حاکمیت معماری سرویس گرا، توجه به دو مؤلفه زیر ضروری است:
o تدوین فرایند های حاکمیت معماری سرویس گرا
o مدیریت چرخه حیات سرویس با استفاده از فرایندهای حاکمیت
بر این اساس در مرحله اول بایستی فرایندهای حاکمیت تدوین شده و سیاست گذاری انجام شود و سپس اجرای فرایندها و مدیریت و مونیتورینگ نتایج در چرخه حیات سرویس مورد بررسی قرار گیرد[6].
فرایندهای حاکمیت برای اجرای سیاست ها تدوین می شوند. هر سازمان-صرف نظر از خوب یا بد بودن سیاست های تدوین شده-نیازمند اجرای به موقع سیاست هاست. فرایندها، رویه ها و روال های اجرای سیاست ها هستند. فرایندهای زمان طراحی نوعأ به چرخه حیات سرویس مرتبط می شود و فرایندهای زمان اجرا شامل درخواست های پشتیبانی و فرایندهای پاسخ به هشدارها و آلارم های داده شده در خصوص کیفیت سرویس است[4].
قبل از الزام به اجرای سیاست ها لازم است افراد سازمان نسبت به سیاست های تدوین شده، ارتباطات، فرایندهای کنترل و اندازه گیری و نقاط بازرسی سیاست ها آموزش ببینند. در صورتی که افراد سازمان و تیم پروژه SOA روال های مطلوب و ارتباطات بین سیاست ها و روال های مطلوب را بشناسند، می توانند به آنچه انتظار دارند برسند.[17] تکنیک های ارتباطات و آموزش شامل برگزاری نشست ها و جلسات یادگیری، سمینار ها برای افراد ت، تهیه وب لاگ ها و … می باشد.
همانطور که قبلا اشاره شد، یکی از مولفه های سیستم حاکمیت معماری سرویس گرا فرایندهای حاکمیت است. این فرایندها در یک سیستم یا مدل حاکمیت معماری سرویس گرا برای راهبری و حاکمیت سایر فرایند ها استفاده می شوند. تعدادی از مهمترین فرایندهای حاکمیت معماری سرویس گرا در زیر به اختصار شرح داده شده است:
* فرایند تعریف معماری سرویس گرا: در این فرایند فعالیت های طراحی معماری مشخص می شود که شامل تعریف، ساخت، عملیاتی سازی و استقرار مولفه های معماری است. این فرایند شامل مدلسازی مولفه های کسب و کار، سرویس های کسب و کارو طراحی مولفه های سرویس است. همچنین نقش های سازمانی موردنیاز برای پشتیبانی از این فرایند نیز مشخص می شود[42].
* فرایند مدیریت چرخه حیات حاکمیت معماری سرویس گرا35: هدف از این فرایند انجام بازبینی های منظم دوره ای برای آنالیز فرایندها و نقاط کنترلی سیاست ها در حاکمیت معماری سرویس گراست.[41] ورودی این فرایند شاخص ها و معیار های کارایی SOA و سنجه های مربوط به نقاط کنترلی سیاست است. COE از این معیار ها برای بازبینی فرایندها و شناخت فرصت های بهبود استفاده می کند. طی اجرای این فرایند، تغییرات لازم برای بهبود فرایندها و نقاط کنترلی سیاست به دست می آید.
* فرایند اجرای سیاست ها: هدف از این فرایند تعریف روشی برای اطمینان از اجرای سیاست ها ، استاندارد ها و رهنمودهای SOA است. این فرایند مکانیزمی را برای بازبینی و تایید یا رد شرایط تعیین شده در چارچوب حاکمیت(نظیر اصول، استانداردها، نقش ها و مسئولیت ها) تعیین می نماید [41] این فرایند در نقاط مختلف از چرخه پروژه و کسب و کار اجرا می شود.

2.6.4 تکنولوژی
حاکمیت معماری سرویس گرا بدون در نظر گرفتن اصول سازمانی و رویه ای قابل پیاده سازی نیست و زیرساختی لازم است تا سیاست ها و خط مشی ها را در چرخه حیات سرویس اجرایی نماید. خط مشی ها بایستی تعریف شده و مکانیزم هایی


دیدگاهتان را بنویسید