جبرانی هایی است که فرد درقبال اشتغال خود دریافت می کند.پاداش ها رامی توان به دودسته تقسیم کرد:مزایا وپاداش های اقتصادی که به پاداش های اقتصادی غیرازدستمزد نظیرپرداخت برای تعطیلات، بیمه پزشکی وبرنامه بازنشستگی اطلاق می شود، ودیگری، پاداش های غیرمالی یاغیراقتصادی است که شامل محیط کاری مطلوب ورضایت شغلی می شود.
۲-۹-۱-۳- ترفیع (امکان پیشرفت وترقی): اگرسیستم ارتقای شغلی به خوبی برنامه ریزی شده باشد که کارکنان درقبال کسب تجربه ودانش بیشتربه مراتب بالاترومشاغلی بااختیارات ومسئولیت های بیشترودارای مزایای مادی ومعنوی بیشترنایل آیند موجب رضایت شغلی افراد درسازمان می شود.
۲-۹-۱-۴- سلامت وامنیت: سالم بودن به معنی داشتن سلامت فکری وفیزیکی است و به شرایطی اطلاق می شود که فرد قادر به انجام وظایف محوله درسطح معمولی یا کامل باشد.
۲-۹-۱-۵- تناسب بین توانایی های فرد و شغل: نوع کاری که بایدانجام شود، تعیین کننده شرایطی است که داوطلب ازنظرهوشی یا جسمی باید داشته باشد.افراد باید توانایی های متناسب باشغل شان راداشته باشند.
۲-۹-۱-۶- سازگاری شغلی: ترکیب مجموعه ای ازعوامل روانی وغیرروانی فرداست.عوامل غیرروانی تمام ایزارکارراشامل می شود که توسط فرد شاغل به نحوی ازآن ها برای انجام کارش مورد استفاده قرارمی گیرد وعوامل روانی یا درونی،طرزتلقی فرد نسبت به شغلش رادربرمی گیرد و رابطه فرد با کارش را مشخص می کند.
۲-۹-۱-۷- چالش گری شغلی:افراد مشاغلی راترجیع می دهند که بتوانند با توجه به فرصت هایی که درآغازپیش می آید از توانایی ها و مهارت های خود استفاده ودرنهایت، نتایج پیروزمندانه خود را به نمایش بگذارند.این ویژگی شغلی راهماوردطلبی یاچالش گری می نامند.
۲-۹-۱-۸- خط مشی های سازمانی:خط مشی های غیرمنعطف باعث برانگیختن احساسات منفی درشغل می شود وخط مشی های منعطف باعث رضایت ازشغل می شود.بهترین سازمان ها آن هایی هستند که اهداف کارکنان شان بااهداف سازمانی دریک جهت است یا دست کم این اهداف با یکدیگرتطابق دارد.
۲-۹-۲- عوامل محیطی :
الف) سبک سرپرستی ب) گروه کاری ج) شرایط کاری
۲-۹-۳- ماهیت کار :
محتوای شغل دارای دوجنبه است:یکی محدوده شغل که شامل میزان مسئولیت اقدامات کاری و بازخورد است که هرچه این عوامل سریع ترباشد،باعث افزایش حیطه شغلی می شود.دومین جنبه تنوع کاری می باشدتحقیقات نشان می دهدکه تنوع کاری موثرتراست چون دراینجا مشاغل تاحدی خودمختاردرانجام کاروچگونگی انجام آن رابه کارکنان می بخشدوبه همین دلیل رضایت شغلی بالایی رابه همراه می آورد.

۲-۹-۴- عوامل فردی :
الف) سن ب) سابقه خدمت
جورج و جونز۶۱ چهار عامل اساسی را در میزان و سطح رضایت شغلی مؤثر می دانند:
۱- شخصیت و صفات شخصیتی ۲- ارزش ها ۳- موقعیت کار و شغل ۴- تاثیر اجتماعی
مطالعه رضایت شغلی ازدو بعد حائزاهمیت است:نخست، ازجنبه انسانی که شایسته است به صورت منصفانه وبااحترام رفتارگردد ودوم،ازجنبه رفتاری که توجه به رضایت شغلی می تواند رفتار کارکنان را به گونه ای هدایت نماید که برکارکرد و وظایف سازمانی آنها تاثیر بگذارد و به بروز رفتارهای مثبت ومنفی ازطرف آن ها منجرگردد(اسپکتر۶۲،۲۰۰۰) بدهند
از طرفی محققان مدت هاست در جست وجوی تعیین علل اساسی رضایت از شغل در سازمان و اداره هستند.تاکنون آن ها توانسته اند به رشته ای از عوامل ثابت و مرتبط با رضایت شغلی دست یابند، اما دست یابی به یک الگوی جامع تجربی تحقق نیافته است. می توان به اختصار به چند عامل که در این زمینه از اهمیت بیش تری برخوردارند از جمله پورتر و استیرز۶۳ که به چهار عامل ذیل اشاره کرده اند، پرداخت.
۱- عوامل سراسری سازمان: یعنی متغیرهایی که به طور وسیع در مورد بیش تر کارکنان صدق می کند، مثل حقوق و فرصت های ارتقا.
۲- عوامل بلافصل محیط شغلی: متغیرهایی که گروه های شغلی را تشکیل می دهد، همانند شیوه سرپرستی و کیفیت روابط با همکاران، شرایط کار و محل کار.
۳- عوامل محتوایی یا فعالیت های بالفعل شغلی; مانند قلمرو شغل (میزان تنوع، استقلال ومسؤولیت) و وضوح نقش.
۴- عوامل فردی; ویژگی هایی که یک فرد را از دیگری متمایز می سازد، همچون سن، سنوات خدمت و شخصیت (اعتماد به نفس، عزم و بلوغ).
لاک۶۴ مهم ترین عوامل مؤثر بر رضایت شغلی را چنین خلاصه می کند:
۱. کار پر مخاطره ذهنی که فرد می تواند با موفقیت با آن سازگار شود (موفقیت در سازگاری با کار).
۲.علاقه فردی به خود شغل، که هر قدر علاقه فرد به شغل بیش تر باشد میزان رضایت او بیش تر خواهد بود.
۳. کاری که از نظر جسمانی بیش از حد خسته کننده نباشد (هر قدر فرد بیش تر خسته شود، رضایتش کم تر خواهد بود و هر قدر کم تر خسته شود میزان رضایتش بیش تر خواهد بود).
۴. پاداش برای علمکرد، منصفانه، آموزنده و منطبق با خواست فرد باشد.
۵. شرایط کار، که با نیازهای فیزیکی سازگار باشد و به اهداف شغلی کمک کند.
۶. احساس احترام به نفس از سوی شاغل، او هر قدر از سوی دیگران نسبت به خود بیش تر احساس احترام کند، میزان رضایتش بیش تر خواهد بود.
۷.عواملی که در محیط کار، نیاز به ارزش های شغلی را تسهیل می کند، از قبیل افزایش حقوق و ترفیع (محمدزاده و مهرورژان ، ۱۳۸۵).
انصاف و عدالت در پرداخت نیز با رضایت شغلی ارتباط دارد.هر قدر انصاف و عدالت در پرداخت بیش تر و بهتر رعایت شود، میزان رضایت شغلی بالاتر است و هر قدر میزان رضایت بیش تر باشد، عملکرد کارگر و کارمند نیز بالاتر می رود.همچنین رضایت شغلی به وسیله پرداخت پاداش و تشویق کردن نیز بالا می رود. نگرش های فرهنگی، خدمات درمانی و تسهیلات رفاهی در بالا بردن میزان رضایت شغلی دخالت دارند (جورج و جونز،۱۹۹۹).
برخی دیگر نیز برای رضایت شغلی ده عامل را ذکر کرده اند: ایمنی و بهداشت کار، ساعات کار و نوبت کاری، امنیت شغلی و پیشرفت کار، برخورد عادلانه در محل کار و میزان جذب کارکنان در سازمان، مشارکت کارکنان و کارمندان در تصمیم گیری، محتوای کار و تحقق ظرفیت های کاری کارمندان و کارکنان، تغییرات در سازمان کار، پاداش کافی و عادلانه، مسؤولیت اجتماعی، کار و خانواده و فراغت (توسلی،۱۳۸۵).
وودمن۶۵ و هل ریجل۶۶ در کتاب خود، در بحث عوامل مؤثر بر رضایت شغلی، به این عوامل اشاره می کنند: صفات کارگر و کارمند، نوع کار، محیط کار، و روابط انسانی کار (میردریکوندی،۱۳۸۹).
شرتزر ۶۷ عوامل ذیل را در رضایت مندی شغلی مؤثر می داند:
حقوق، امنیت کاری و ثبات شغلی، شرایط کاری خوب، امکان پیشرفت و ترقی، و روابط انسانی .
کورمن این عوامل مؤثر را به دو دسته تقسیم می کند:
۱.عوامل محیطی: مثل سطح شغل، محتوای شغل، رهبری ملاحظه کار، دست مزد و فرصت های ترفیع.
۲.عوامل شخصی: مثل سن، سطح تحصیلات و جنسیت.
هر قدر شغل از لحاظ سطح، مسؤولیت، استقلال و تنوع بالاتر باشد، مطلوب تر است، هر چند به نسبتی که فرد در سطح بالاتری قرار داشته باشد (بر حسب تحصیلات، توانایی ها و مانند آن) ، سطح لازم این خصوصیات برای کسب خشنودی باید بالاتر باشد (شکرکن وهمکاران،۱۳۸۰).
همان گونه که ملاحظه می شود، صاحب نظران بسیاری به ذکر عوامل مؤثر در رضایت شغلی پرداخته اند. با نظری اجمالی به نوشته های اینان، چنین به نظر می رسد که بسیاری از این عوامل مشترک می باشد.بنابراین، در جمع بندی، این عوامل را می توان چنین ذکر کرد:
۱.عامل اجتماعی (ناشی از جامعه و محیطی که فرد در آن زندگی می کند و نشانگر سطح فرهنگ و دیدگاه های مورد قبول جامعه اوست، مانند میزان ارزش و مقام اجتماعی کارگر و کارمند).
۲. نفس کار (عامل محتوایی کار که مربوط به ذات کار می باشد و از احساس علاقه به شغل مورد نظر ناشی می شود).
۳- محیط کار (هر عاملی که با محیط کاری و فضای کاری سر و کار دارد، مثل ساختمان فیزیکی محل کار و آب و هوا).
از جمله عوامل دیگری که بر روی رضایت از شغل مؤثر است عوامل مختلف شغلی می‌باشند که در ارتباط با آنها اظهارنظرهای مختلفی شده است:
کازمایر اظهار می‌دارد که رضایت از شغل و علاقمندی به کار تنها از طریق توجه به عوامل انگیزشی امکان‌پذیر است. (کازمایر۶۸،۱۳۸۴)، از جمله عواملی که در انگیزش افراد بسیار از آنها نام برده می‌شود”تشویق” و تنبیه است.
تشویق و پاداش مجموعه یا بخشی از عواملی است که احتمال تکرار یک رفتار پسندیده را افزایش می‌دهد و تنبیه نوعی آموزش است که هدف آن بهبود در رفتار می‌باشد. و نیز سرزنش فرد برای جلوگیری از کاری در جهت بهتر ساختن آن است. بنابراین تشویق عامل انگیزنده قوی و نیروی محرکه سازمان است و تنبیه بجا و به‌موقع نیز موجب بازداشتن فرد از کردار و رفتار ناخوشایند غیر صحیح است. ساده‌ترین الگوی انگیزش را روانشناسان الگوی محرک و پاسخ نام گذاشته‌اند و بدین ترتیب است که در برابر هر پیشامدی موجود زنده واکنشی از خود نشان می‌دهد.
پاداش سبب می‌شود که رفتار قبلی مجدداً بروز کند به این جهت می‌توان وسیله مهمی برای انجام کارهای مورد نظر مدیریت سازمان باشد.(علی زاده،۱۳۸۸)
وقتی‌که فرد در یک سازمان به کار اشتغال می‌ورزد و نیروی خود را برای ارائه خدمت یا تولید محصول صرف می‌نماید و در مقابل انتظار دارد که سازمان این صرف وقت و نیرو را جبران نماید. انگیزه‌ها همان امکانات مادی و معنوی هستند که به فرد داده می‌شوند تا رفتار او را در جهت خاصی هدایت نمایند.این عوامل باید برای فرد از اهمیت و ارزش برخوردار باشد.(ساعتچی،۱۳۸۹) .ایجاد جاذبه برای پیوستن فرد به سازمان و حفظ او در سازمان و وادار ساختن وی به عملکرد قابل اعتماد یا اخذ تصمیمات خلاق و بدیع، پاداش‌های گوناگون را طلب می‌کند. صرف وقت و مهارت‌های خلاق فرد با آنچه سازمان به او می‌دهد مبادله می‌شود.
قدردانی وتشکر از تلاشهای فرد، قوی‌ترین فعالیتی است که می‌تواند در پرورش نیروی انسانی به‌ کار رود (رضائیان،??۸?). و البته قدردانی از جانب مراجعین خود می‌تواند به‌عنوان یک تشویق منجربه رضایت و دلگرمی کارمند شود.
عوامل تشویق خود به دو دسته تقسیم می‌شوند: یکی عوامل مربوط به ویژگی‌های شخصی و دیگری عوامل رفتاری. عوامل شخصی به خود فرد و تاریخچه زندگی او بستگی دارد مثل وضع تحصیلی و سابقه خدمت. اما میزان تولید و یا کیفیت ارائه خدمات و ایفای وظایف از جمله عوامل رفتاری‌اند. علاوه‌بر پاداش‌های نقدی، پاداش‌های غیرنقدی نیز وجود دارد مثل لوح‌های تقدیر، تشویق‌نامه کتبی یا مرخصی تشویقی و ترفیع به‌موقع (علوی، ??۸?).
یکی دیگر از عوامل بسیار مهم رضایت شغلی”حقوق و دستمزد” است. دستمزد به‌معنی پولی است که در ازای انجام کار به فرد داده می‌شود. بسیاری از مدیران”حقوق و

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه با کلید واژه های شبیه‌سازی، دسته بندی
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید