پژوهشگر را تشکیل می‌دهد (سرمد و همکاران، 1386). هنگامی که پژوهشگر دقیقاً می‌داند در پی چیست و چگونه باید متغیر های خود را اندازه گیری کند پرسشنامه ابزاری کارآمد برای گردآوری اطلاعات به شمار می‌رود. اجرای هم زمان پرسشنامه برای گروه بزرگی از افراد در مقایسه با مصاحبه هم کم هزینه‌تر و هم سریع‌تر است و اجرای آن به مهارت‌های کمتری نیاز دارد (خاکی، 1379).
سوالات پرسشنامه بر اساس تحقیق سیردشموخ و همکاران در سال 2002 طراحی شده است. پرسشنامه این تحقیق شامل 5 سوال عمومی و 28 سؤال تخصصی در 4 مجموعه سوال است که از مقیاس پنج امتیازی جهت سنجش نظرات پاسخ دهندگان تحقیق استفاده گردید. سهم هر یک از مؤلفه ها و زیر سازه‌های آن به شرح جدول ( 3-1) است.
جدول 3- 3) ترکیب سوالات پرسشنامه
ردیف
متغیرهای مورد بررسی
شماره سؤالات در پرسشنامه
منبع سوالات پرسشنامه
1
قابلیت اعتماد کارکنان (بعد شایستگی)
3-1
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
2
قابلیت اعتماد کارکنان (بعد خیرخواهی)
6-4
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
3
قابلیت اعتماد کارکنان (بعد گرایش حل مشکل)
9-7
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
4
قابلیت در سیاست‌ها و عملکردهای مدیریتی(بعد شایستگی)
11-10
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
5
قابلیت در سیاست‌ها و عملکردهای مدیریتی(بعد خیرخواهی)
14-12
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
6
قابلیت در سیاست‌ها و عملکردهای مدیریتی(بعد گرایش حل مشکل)
16-15
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
7
اعتـماد در کارکنان عملیاتی
20-17
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
8
اعتـماد در سیاست‌ها و عملکردهای مدیریت
24-21
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
9
وفــاداری
28-25
Sirdeshmakh et al ,2002
Shainesh,2012
3-7) روایی و پایایی پرسشنامه
تردیدی نیست که هر چه ابزار مورد استفاده در مطالعه توانایی و قابلیت بیشتری را در جمع آوری داده‌ها داشته باشد از ضمانت بالاتری برخوردار بوده و استناد به داده‌های حاصله از آن با قابلیت اتکا بیشتری همراه خواهد بود.از این رو کسب اطمینان از توانایی و صحت ابزار از اهمیت فراوانی برخوردار است. دو معیار عمده برای آزمون صحت و خوب بودن سنجه‌ها، روایی53 و پایایی54 است. به طور کلی روایی و پایایی، دقت علمی کاربردی در بررسی پژوهشی را تصدیق و تأیید می‌کند (دانایی فرد و دیگران، 1383، ص311).
3-7-1) روایی
مقصود از روایی این است که ابزار تهیه شده تا چه حدی مفهوم خاص مورد نظر را اندازه می‌گیرد. به بیان دیگر روایی به ما می‌گوید آیا مفهوم واقعی را اندازه می‌گیریم (سکاران، 1380). موضوع روایی از آن جهت اهمیت دارد که اندازه گیری نامناسب و ناکافی می‌تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و ناروا سازد.
3-7-2) پایایی
قابلیت اعتماد (پایایی) یکی از ویژگی‌های فنی ابزار اندازه گیری است. مفهوم یاد شده با این امر سروکار دارد که ابزار اندازه گیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسانی به دست می‌دهد (سرمد و همکاران، 1386). پایایی یک سنجه، ثبات و سازگاری مفهوم مورد سنجش را نشان می‌دهد و به ارزیابی “درستی و خوب بودن” یک سنجه کمک می‌کند (دانایی فرد و همکاران، 1383).
برای محاسبه ضریب پایایی شیوه‌های مختلفی به کار برده می‌شود که سنجش ضریب پایایی کرونباخ یکی از آن روش‌ها به شمار می‌رود. کرونباخ مبدأ این روش سنجش پایایی است. این روش به ثبات درونی اشاره دارد و اجزاء یا سوال‌های آزمون برای تعیین ضریب پایایی آزمون به کار بسته می‌شوند. این مقدار آماری معرف تجانس ابزار اندازه گیری است. یعنی آنکه سوال‌های مختلف تا چه حد از نظر اندازه گیری جنبه‌های یک متغیر با کیفیت واحد ، یکدیگر را کامل می‌کنند (عباس زادگان و فتوت، 1384).
ضریب آلفای کرونباخ عددی است بین صفر و یک، مقادیر آلفای کمتر از 6/. نشان دهنده پایایی ضعیف، دامنه 7/. پایانی قابل قبول و بیش از 8/. پایایی خوب است (سکاران، 1380).
در این تحقیق پس از توزیع و جمع آوری تعداد 30(بیش از20 درصد از جامعه آماری) پرسشنامه به عنوان پیش نمونه از بین شرکت‌های بیمه، برای سنجش پایایی پرسشنامه تحقیق از روش آلفای کرونباخ استفاده شده که این ضریب با استفاده از نرم‌افزار19 spssسنجیده شده است.
با توجه به جداول خروجی نرم‌افزار spss19 که در ضمیمه شماره 1 آورده شده است.

جدول 3- 4) جدول پایایی مربوط به سوال‌های پرسشنامه
ردیف
متغیــرها
ضریب آلفای کرونـبــــاخ
1
قابلیت اعتماد کارکنان (بعد شایستگی)
877/0
2
قابلیت اعتماد کارکنان (بعد خیرخواهی)
911/0
3
قابلیت اعتماد کارکنان (بعد گرایش حل مشکل)
862/0
4
قابلیت در سیاست‌ها و عملکردهای مدیریتی(بعد شایستگی)
815/0
5
قابلیت در سیاست‌ها و عملکردهای مدیریتی(بعد خیرخواهی)
942/0
6
اعتـماد در کارکنان عملیاتی
946/0
7
اعتـماد در سیاست‌ها و عملکردهای مدیریت
907/0
8
وفــاداری
877/0
3-8) تجزیه و تحلیل و تفسیر داده‌ها
پس از جمع آوری داده‌ها و اطلاعات، محقق باید داده‌های خام را به اطلاعات مورد نیاز خود تبدیل نماید و آن‌ها را مورد تجزیه و تحلیل و نهایتاً تفسیر قرار دهد. ” تحلیل ” به معنای طبقه بندی، تنظیم، پردازش، دست‌کاری و خلاصه کردن داده‌ها جهت یافتن پاسخی برای پرسش‌های پژوهش است. هدف از تحلیل، تقلیل داده‌ها به شکل قابل فهم و تفسیر است. به نحوی که بتوان روابط متغیرهای گوناگون مرتبط با مسئله پژوهش را مورد مطالعه قرار داد(خاکی،
1384).
در تفسیر کردن داده‌ها با توجه به نتایج تحلیل , استنباط هایی پیرامون روابط مطالعه شده در پژوهش انجام می‌گیرد و درباره این تفسیرها نتیجه گیری هایی به عمل می‌آید. پژوهشگری که نتایج پژوهش را تفسیر می‌کند در جستجوی معانی و کاربردهای آن است(کرلینگر , 1376).
* مراحل مدل معادلات ساختاری
فرآیندهای تجزیه و تحلیل ساختارهای کوواریانس شامل یک سری گام‌هایی است؛ که به محقق توصیه می‌شود که حتماً به صورت متوالی این گام‌ها را انجام دهد. این گام‌ها عبارتند از:
1. بیان مدل
2. تخمین مدل
3. اصلاح مدل
4. آزمون فرضیه
5. تفسیر مدل
6. ابلاغ یا نوشتن گزارش تحقیقاتی(شمس،1386)
در هر گام محقق باید در مورد موارد زیر تصمیماتی را اتخاذ کند.
1. مدل چگونه ساخته شود؟
2. چه شاخص‌ها و چه تعداد شاخص برای متغیرهای مکنون مورد نیاز است؟
3. چگونه می‌بایستی خطاهای اندازه گیری را به طور جداگانه اداره نمود؟
4. چه مقدار نمونه برای تخمین مدل مورد نیاز است؟
5. از چه نوع ماتریسی استفاده شود؟
در ذیل سعی می‌شود هر یک از مراحل به تفضیل شرح داده شود.
مرحله بیان مدل: مدل معادلات ساختاری با بیان مدلی که می‌خواهد تخمین زده شود، شروع می‌شود. در ساده‌ترین سطح، مدل یک عبارت آماری درباره روابط میان متغیرها است. این مدل‌ها در زمینه رویکردهای مختلف تحلیلی، اَشکال مختلفی به خود می‌گیرند. برای مثال یک مدل در زمینه همبستگی عموماً روابط غیر جهت داری را (دو طرفه)، بین دو متغیر نشان می‌دهد. در حالی که رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس، مدل‌هایی را با روابط جهت دار بین متغیرها نشان می‌دهد Holey, 1995) ). این مرحله یکی از مهم‌ترین مراحل موجود در مدل معادلات ساختاری است. زیرا هیچ گونه تحلیلی صورت نمی‌گیرد، مگر این که محقق ابتدا مدل خود را بیان کند.
گام‌های موجود در این مرحله به شرح زیر است:
گام اول: ساخت یک مدل ساختاری فرضی: بیان یک مدل در واقع ترجمان یک تئوری به یک سری معادلات ساختاری (ریاضی) است. بنابراین بهتر است، ابتدا نمودار مسیر را ترسیم کنیم و متغیرهای درون زا و برون زا و روابط علّی بین این متغیرها را نشان دهیم.
گام دوم: انتخاب شاخص‌های مشاهده شده برای متغیرهای مکنون: بعد از مشخص کردن متغیرهای مکنون درون زا و برون زا، در این گام لازم است، تا برای متغیرهای مکنون (متغیرهای مشاهده شده)، شاخص‌های مناسبی انتخاب و به آن‌ها وصل شود. بهتر است از چندین شاخص به جای یک شاخص برای اندازه گیری متغیر مکنون استفاده شود، که این کار بر اساس تعریف مفهومی و تعریف عملیاتی صورت می‌گیرد (Holey, 1995 (
گام سوم: ارزیابی حالت تعیین مدل: قبل از مرحله تخمین و بعد از مرحله بیان حتماً می‌بایستی حالت تعیین مدل مورد ارزیابی قرار گیرد تعیین یک مدل مستلزم مطالعه شرایطی برای به دست آوردن یک راه حل منحصر به فرد برای پارامترهای بیان شده در یک مدل می‌باشد (Holey, 1995).
مرحله تخمین مدل: هنگامی که یک مدل بیان شد و حالت تعیین آن مورد ارزیابی قرار گرفت؛ کار بعدی به دست آوردن تخمین‌های پارامترهای آزاد از روی مجموعه‌ای از داده‌های مشاهده شده است. این مرحله شامل یک سری فرآیندهای تکراری است، که در هر تکرار یک ماتریس کوواریانس ضمنی ساخته می‌شود، و با ماتریس کوواریانس داده‌های مشاهده شده مقایسه می‌گردد. مقایسه این دو ماتریس منجر به تولید یک ماتریس باقی‌مانده می‌شود، و این تکرارها تا جایی ادامه می‌یابد، که این ماتریس باقی‌مانده به حداقل ممکن برسد (Holey, 1995).
گام‌های موجود در این مرحله به شرح زیر است:
گام اول: جمع آوری داده‌ها: در این مرحله انتخاب اندازه نمونه مهم است. زیرا بسیاری از روش‌های تخمین موجود در مدل معادلات ساختاری و شاخص‌های ارزیابی متناسب بودن مدل نسبت به اندازه نمونه حساس است. بنتلر55 پیشنهاد نموده که همواره نسبت 10 به 1 بین اندازه نمونه و تعداد پارامترهای آزاد که می‌بایستی تخمین زده شود وجود داشته باشد (شمس،1386)
گام دوم: ساخت ماتریس واریانس – کوواریانس متغیرهای اندازه گیری شده: بعد از بیان مدل و جمع آوری داده‌ها، تخمین مدل با مجموعه‌ای از روابط شناخته شده بین متغیرهای اندازه گیری شده شروع می‌شود. این روابط در ماتریسی به نام ماتریس واریانس -کوواریانس یا ماتریس همبستگی مرتب می‌شود (شمس،1386).
گام سوم: ایجاد یک مجموعه‌ای از ماتریس‌ها برای برنامه لیزرل و اجرای آن: در یک تخمین هم زمان، به علت این که تخمین مدل ساختاری و مدل اندازه گیری به طور هم زمان صورت می‌گیرد، ممکن است یک راه حل برای پارامترهای مدل ساختاری و مدل اندازه گیری به هم وابسته شوند. بنابراین بهتر است، برای جلوگیری از ابهامات تفسیری متغیرهای مکنون، ابتدا مدل اندازه گیری و سپس مدل ساختاری تخمین زده شود.
مرحله ارزیابی تناسب یا برازش: برازش یک مدل وقتی گفته می‌شود، با یک سری داده‌های مشاهده شده تناسب دارد؛ که ماتریس کوواریانس ضمنی مدل با ماتریس کوواریانس داده‌های مشاهده شده، معادل شده باشد. بدین معنی که ماتریس نزدیک صفر باشد Holey, 1995). )
تنها گام موجود در این مرحله به این شرح است: بررسی معیار کلی تناسب مدل و قابلیت آزمون پذیری مدل و ارزیابی موضوع که آیا اصلاحات مورد نیاز است یا خیر؟
هنگامی که یک مدلی تخمین زده می‌شود؛ برنامه نرم افزاری یک سری آمارهایی از قبیل : خطای استاندارد، T – Value و غیره را درباره ارزیابی تناسب مدل با
داده‌ها منتشر می‌کند. اگر مدل قابل آزمون باشد ولی با داده‌ها به طور مناسب تناسب نداشته باشد، شاخصهای اصلاحی که یک وسیله معتبر برای ارزیابی تغییرات مورد نظر در بیان مدل هستند، به کار گرفته می‌شوند، تا مدل متناسب با داده‌ها شوند. مهمترین شاخص تناسب مدل، آزمون 2? است، ولی به خاطر این که آزمون 2? تحت شرایط خاصی عمل می‌کند و همیشه این شرایط محقق نمی‌شود، لذا یکسری شاخص‌های ثانویه‌ای نیز ارایه می‌گردد. مهم‌ترین این شاخص‌ها عبارتند از: GFI، AGFI، RMSR
حالتهای بهینه برای این آزمون‌ها به شرح زیر است:
1- آزمون 2? هر چه کمتر باشد بهتر است، زیرا این آزمون اختلاف بین داده و مدل را نشان می‌دهد.
2- آزمون GFI و AGFI از 80 درصد بایستی بیشتر باشد.
3- آزمون RMSR هر چه کمتر باشد بهتر است، زیرا این آزمون یک معیار برای میانگین اختلاف بین داده‌های مشاهده شده و داده‌های مدل است.
مرحله اصلاح مدل: یکی از مهم‌ترین جنبه‌های بحث برانگیز مدل معادلات ساختاری اصلاح مدل است. اصلاح مدل مستلزم تطبیق کردن یک مدل بیان شده و تخمین زده شده است، که این کار از طریق آزاد کردن پارامترهایی که قبلاً ثابت بوده‌اند، و یا ثابت کردن پارامترهایی که قبل از آن آزاد بوده‌اند، صورت می‌گیرد. این مرحله را می‌توان با مقایسه‌های تبعی یا Post Hoc در ANOVA قیاس کرد (Holey, 1995).
مهم‌ترین گام موجود در این مرحله به این شرح است: اگر اصلاحاتی مورد نیاز باشد، مشخصات مدل (پارامترها) را ارزیابی کنید؛ و مشخصات جدیدی را وارد کنید. اصلاحات این مرحله شامل شناسایی محدودیت‌ها و اضافه کردن پارامترهای اضافی است.
مرحله تفسیر مدل: اگر آزمون‌های تناسب نشان دهند، که مدل به طور کافی متناسب با داده‌ها می‌باشد، در این مرحله ما بر روی عوامل مشخص شده (پارامترهای مدل)، مدل متناسب شده تمرکز می نماییم. در این مرحله، معناداری پارامترهای مدل مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. آزمون‌ها و مقایسه تخمین پارامترها و همچنین نمایش آن‌ها مستلزم تخمین‌های استاندارد شده‌ای است. به همین دلیل در این مرحله تخمین‌های غیر استاندارد را که عمدتاً به مقیاس خود وابسته هستند، را به تخمین‌های استاندارد شده‌ای که وابسته به مقیاس خود نیستند؛ تبدیل می‌کنیم، و این کار تا حدودی برازش و پارامترهای مدل را تحت تأثیر قرار می‌دهد (Holey, 1995).تنها گام این مرحله ارزیابی مدل و ضرایب پارامترهای مدل با آزمون فرض می‌باشد (شمس،1386).
ابلاغ یا نوشتن گزارش تحقیقاتی: در این مرحله نتایج مدل معادلات ساختاری به شکل نمودار مسیر ارائه می‌گردد. نمودار مسیر، یک نمایش گرافیکی از مدل معادلات ساختاری است. سه جزء اصلی این نمودار شامل مستطیلها، بیضی‌ها و پیکان‌ها هستند (Holey, 1995).
گام نهایی در هر تحقیق، گزارش نتایج تحقیق به روشی است؛ که سایر محققین بتوانند از منطق رویهها و تجزیه و تحلیلهای تحقیق و تفسیرهای آن استفاده کنند.
آزمون‌های برازندگی مدل کلی
برازندگی، مناسب بودن و کفایت داده‌ها برای مدل مورد بررسی است. به این معنی که اگر شاخص‌های برازندگی نشان دهنده برازنده بودن مدل باشند، داده‌ها برای تجزیه و تحلیل و نتیجه‌گیری روابط موجود در مدل مناسب و کافی بوده‌اند (غفاری آشتیانی،1387). در دهه گذشته برای مدل‌های معادلات ساختاری آزمون‌های برازندگی متعددی ارائه شده است. با آن که


دیدگاهتان را بنویسید